Dzień I: 26.11.2021 (piątek)

Sesja konferencyjna - Aula UPJPII, ul. Bernardyńska 3


8:30 rejestracja uczestników

9:00 otwarcie konferencji


9.15 wykład I: Bp prof. dr hab. Janusz Mastalski UPJPII
„Formacja współczesnego człowieka w dobie psychobójstwa i duchobójstwa”
Wykład skoncentrowany będzie wokół dwóch zjawisk dotykających zglobalizowanego człowieka. Są nimi psychobójstwo i duchobójstwo. Aby skutecznie przeciwdziałać toksycznym skutkom tych zjawisk potrzebna jest solidna i spójna formacja. Stąd też, na początku wykładu zostaną wyjaśnione podstawowe terminy: formacja, psychobójstwo i duchobójstwo. Definicje te pozwolą na umotywowanie potrzeby gruntownej formacji i autoformacji człowieka. To z kolei sprawi, że będzie można omówić konkretne środki kształtowania osoby ludzkiej w kontekście psychobójstwa i duchobójstwa. Wykład zostanie podsumowany wnioskami i postulatami.
9.45 wykład II: Prof. Irena Namysłowska
„Więź czy wiązanie - rodzina w pandemii”
Pandemia jest kryzysem nas wszystkich, kryzysem tym cięższym, że nie potrafimy nadać mu sensu i znaczenia tak istotnego w radzeniu sobie. W dalszych refleksjach autorka zastanawia się nad tym jak rodzina, tak podstawowa komórka społeczna radzi sobie z tym kryzysem. Możemy chyba przyjąć i nie jest to nieuzasadniona generalizacja że poradzimy sobie (my jako jednostki i my jako Naród) z pandemią tak jak poradzą sobie nasze rodziny. Ten proces radzenia sobie zależy od wielu czynników, między innymi takich jak struktura rodziny, wzorce komunikacyjne, system przekonań rodzinnych a w nim zdolność do transcendencji i duchowość .Znaczącą rolę odgrywają także przekazy transgeneracyjne – jak w poprzednich pokoleniach rodzina radziła sobie z kryzysami i jaki istnienie na ten temat przekaz. Szczególne znaczenie przypisuje autorka zjawisku przywiązania w rodzinie. Proces radzenia sobie przebiega różnie w zależności od typu przywiązania w rodzinie : lękowego, unikającego czy też zdezorganizowanego. Stąd pytanie jaki rodzaj więzi jest optymalny i czy nadmierne wiązanie utrudnia czy ułatwia przetrwanie. W naszych rozważaniach nie powinniśmy także zapominać o sytuacji społecznej i ekonomicznej rodziny, od tych dwu czynników zależy między innymi odmienność znoszenia lockdownu. Do ostatniej części wystąpienia należą refleksje nad rolą terapeuty i terapii rodzin w pomocy rodzinie, tak aby jak najczęściej mogła ona pozostać „ocaleńcem” jak powiedział Albert Camus w Dżumie.
10.15 wykład III: Mariola Milik, ks. dr hab. Jan Klimek
„Teologiczne fundamenty więzi i dlaczego są one ważne dla psychiatrii”
Przez ponad dwa tysiące lat teologia chrześcijańska próbuje zrozumieć istotę więzi. Bazując na Objawieniu, rozważa więź miłości wewnątrz trójjedynego Boga oraz więzi między Bogiem a człowiekiem. Rozszerzając swoje badania o obserwację rzeczywistych więzi tworzących się między ludźmi, próbuje zrozumieć istotę grzechu i permanentnego zmagania dobra ze złem. Ta bogata refleksja, pogłębiona przez wieki w praktycznej posłudze osobom potrzebującym pomocy, często jest nieznana w kręgach nauk psychologicznych. Celem wykładu jest skrótowe przedstawienie owoców rozważań teologicznych ze wskazaniem, dlaczego mogą one być pomocne w pracy terapeutycznej. Zostaną także pokazane obszary, w których psychiatria i psychologia już dzisiaj spotykają się z teologią, mówiąc o podobnych czy nawet tych samych problemach, tylko innym językiem. W naszej prezentacji omówimy idee amerykańskiego trapisty, teologa i jednego z twórców modlitwy głębi (Centering Prayer) Thomasa Keatinga, który w oparciu o swoje doświadczenie Boga w modlitwie kontemplacyjnej i szeroką wiedzę z różnych dziedzin nauki był w stanie stworzyć interesującą wizję rozwoju człowieka i jego życia duchowego (w tym więzi z Bogiem, innymi ludźmi i samym sobą). Mamy nadzieję, że nasz wykład przyczyni się do mocniejszego zawiązania się tak dziś potrzebnej więzi między psychiatrią a duchowością.

10.45 wykład IV: Natalia de Barbaro
„Krąg czyli o nowej niereligii kobiet”


11.15 przerwa kawowa


11.45 I panel dyskusyjny: Kryzys zrywania więzi z Kościołem:
Uczestnicy: Ks. dr Jacek Prusak SJ, ks. Andrzej Pęcherzewski
Prowadzący: Tomasz Franc OP


13.00 przerwa obiadowa


14.15 wykład V:dr hab. Andrzej Jastrzębski OMI
„Uzdrawiający oraz wspomagający wymiar więzi z Bogiem i ze wspólnotą wierzących”
Ludzie cierpiący z powodu przewlekłych schorzeń, wychodzący z uzależnień albo przeżywający trudne sytuacje życiowe potrzebują odpowiedniego wsparcia, kierownictwa czy też motywacji. Autor wystąpienia będzie analizował wybrane badania naukowe oraz studia przypadków z zakresu psychiatrii i psychologii, które pokazują, w jaki sposób głęboka i dojrzała relacja z Bogiem oraz przynależność do wspierającej wspólnoty wierzących stanowią istotny czynnik na drodze do uzdrowienia jak również konstruktywnego przechodzenia kryzysów egzystencjalnych. Wystąpienie zakończy się propozycjami terapeutyczno-praktycznymi.
14.45 wykład VI: dr Bernadetta Janusz
„‘Tamten świat’ i więzi w żałobie”
Oparcie w religii, szczególnie relacja z Bogiem są opisywane jako stanowiące wsparcie w procesie żałoby. Jednocześnie, przechodzenie kryzysu religijnego w wyniku śmierci osoby bliskiej może wpływać na wystąpienie syndromu żałoby powikłanej. Religie oferują nie tylko nadanie znaczenia śmierci, ale przede wszystkim ideę nieba, czy ‘tamtego świata”. Dzięki temu śmierć jest rozumiana jako przejście czy też czasowa rozłąka. Związane z tym utrzymywanie więzi z osobami zmarłymi (kult przodków, kult świętych) jest centralnym zjawiskiem wielu kultur i religii świata. Tematem wystąpienia będzie znaczenie odnoszenia się osób będących w żałobie do istnienia „tamtego świata: nieba, czy też innego miejsca, do którego odeszli ich bliscy. Fenomen odczuwania kontaktu z ‘tamtym światem’ zostanie opisany z perspektywy osób będących w żałobie w kontekście doświadczania trwania i przekształcania więzi ze zmarłymi bliskimi osobami. W wykładzie zostaną przedstawione narracje rodziców po śmierci dziecka jak również opisy procesów terapeutycznych osób/rodzin przechodzących przez tzw. proces ‘żałoby powikłanej’ w kontekście utrzymywania więzi z bliską osobą zmarłą i jej przekształcenia jako centralnego aspektu procesu żałoby. W części klinicznej wykładu zostaną pokazane przykłady terapeutycznego wspierania nawiązywania więzi, rekonstruowania więzi, czy też utrzymywania więzi (psychicznej/duchowej) z osobą zmarłą.
15.15 wykład VII: Dr Damian Leszczyński
„Więź lekarza z pacjentem i narodziny psychiatrii humanistycznej - opowieść o doktorze Władysławie Stryjeńskim”
Dr Władysław Stryjeński był jednym z największych krakowskich lekarzy psychiatrów. Jego osiągnięciem było utworzenie w Krakowie w 1929 roku Poradni Zdrowia Psychicznego, która była drugą tego typu placówką w Polsce. W swojej pracy lekarza dr Stryjeński kierował się zasadą dostrzegania w pacjencie człowieka, z całym bogactwem i głębią jego przeżyć, wspomnień, marzeń, nadziei i lęków. W opinii uczniów i współpracowników dla dr. Władysława Stryjeńskiego najważniejszy zawsze był człowiek, a nie jakakolwiek teoria czy koncepcja psychiatryczna. Dr Stryjeński przywiązywał ogromną wagę również do takich wartości jak szacunek do pacjenta i jego godność osobista. Ideały dra Władysława Stryjeńskiego twórczo rozwinął jego najwybitniejszy uczeń, prof. Antoni Kępiński, dla którego Stryjeński był prawdziwym Mistrzem, w pełnym tego słowa znaczeniu. Ta kolejna, wymieniona w trakcie tego wykładu, więź: Mistrz – Uczeń, czyli Władysław Stryjeński – Antoni Kępiński była kamieniem milowym w rozwoju krakowskiej psychiatrii. Dzięki kontynuacji przez prof. Antoniego Kępińskiego dzieła swojego nauczyciela narodziła się bowiem krakowska psychiatria humanistyczna, a więc psychiatria zorientowana na osobę pacjenta jako człowieka.

15.45 przerwa kawowa


16.15 II panel dyskusyjny: Podstawowe więzi w rodzinie
Uczestnicy: Wanda Badura-Madej, dr Bernadetta Janusz, prof. Bogdan de Barbaro, dr hab. Ewa Gurba
Prowadzący: dr n. med. Łukasz Cichocki

17.30 zakończenie dnia konferencyjnego

Dzień II: 27.11.2021 (sobota)

Sesja warsztatowa – UPJPII, ul. Bernardyńska 3


9:00 rejestracja uczestników

9:30 - 11:00
Warsztat I: Ks. dr Marcin Cholewa, Ks. dr Piotr Studnicki: „Więzi zerwane przez krzywdę o podłożu seksualnym”;
Warsztat II: lek. med. Natalia Śmierciak, mgr Marta Szwajca, mgr Klaudiusz Kudła - „Zagrożenia i problemy psychiczne u dzieci i nastolatków w czasie pandemii koronawirusa. Trudności i dylematy pracy klinicznej w gabinecie psychoterapeutycznym i szpitalach w kontekście budowania prawidłowych więzi i relacji”.
Warsztat III: Ks. dr hab. Jan Klimek, Dr Damian Leszczyński: „Jak rozmawiać o religii i duchowości z pacjentem depresyjnym”;
Warsztat IV: Dr n. med. Wojciech Rachel, mgr Agnieszka Turkot – „Jak być razem w starości i chorobie?”
Warsztat V: Ks. dr Grzegorz Wąchol: „Religijność w budowaniu więzi”;
Warsztat VI: Prof. Bogdan de Barbaro, Ks. dr Jacek Prusak SJ: „Seminarium: tablice Mojżeszowe z perspektywy teologa i psychoterapeuty”
IV, V i VI przykazania Dekalogu mogą stanowić wyzwanie dla psychoterapeuty chcącego respektować system wartości pacjenta, przyjmującego rygorystycznie zasadę „Czcij ojca i matkę swoją”, „Nie zabijaj” i „Nie cudzołóż”. Jak pogodzić perspektywę religijną z psychoterapeutyczną – o tym będą rozmawiać ksiądz będący zarazem psychoterapeutą i psychoterapeuta, będący zarazem psychiatrą.

11:00 przerwa kawowa


11:30 - 13:00
Warsztat I: Ks. dr Marcin Cholewa, Ks. dr Piotr Studnicki: „Więzi zerwane przez krzywdę o podłożu seksualnym”;
Warsztat II: lek. med. Natalia Śmierciak, mgr Marta Szwajca, mgr Klaudiusz Kudła - „Zagrożenia i problemy psychiczne u dzieci i nastolatków w czasie pandemii koronawirusa. Trudności i dylematy pracy klinicznej w gabinecie psychoterapeutycznym i szpitalach w kontekście budowania prawidłowych więzi i relacji”.
Warsztat III: Ks. dr hab. Jan Klimek, Dr Damian Leszczyński: „Jak rozmawiać o religii i duchowości z pacjentem depresyjnym”;
Warsztat IV: Dr n. med. Wojciech Rachel, mgr Agnieszka Turkot – „Jak być razem w starości i chorobie?”
Warsztat V: Ks. dr Grzegorz Wąchol: „Religijność w budowaniu więzi”;
Warsztat VI: Prof. Bogdan de Barbaro, Ks. dr Jacek Prusak SJ: „Seminarium: tablice Mojżeszowe z perspektywy teologa i psychoterapeuty”
IV, V i VI przykazania Dekalogu mogą stanowić wyzwanie dla psychoterapeuty chcącego respektować system wartości pacjenta, przyjmującego rygorystycznie zasadę „Czcij ojca i matkę swoją”, „Nie zabijaj” i „Nie cudzołóż”. Jak pogodzić perspektywę religijną z psychoterapeutyczną – o tym będą rozmawiać ksiądz będący zarazem psychoterapeutą i psychoterapeuta, będący zarazem psychiatrą.

13:15 zakończenie konferencji